khabargozarisaba.ir
شنبه ۰۴ خرداد ۱۳۹۸ - 2019 May 25
کد خبر: ۶۵۱۷۶
تاریخ انتشار: ۱۴ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۱:۲۴
شاعران از شعر فاضل نظری گفتند؛
سه شاعر و پژوهشگر در آستانه جشن انتشار کتاب جدید فاضل نظری به نقد و تحلیل جهان و زبان شعری این غزلسرا پرداختند.

فاضل نظری مخاطب موسیقی و شعر را با غزل آشتی داده است/به گزارش خبرنگار صبا، جشن انتشار کتاب «اکنون»، ششمین دفتر شعری فاضل نظری، ساعت ۱۵ سه‌شنبه چهاردهم اسفندماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار می‌شود.

«اکنون» به عنوان ششمین دفتر شعری فاضل نظری، شامل ۴۰ غزل با مضامین عاشقانه و عارفانه است که در آستانه ۴۰ سالگی شاعر آن منتشر می‌شود و حال و هوایی شبیه به شعرهای مجموعه‌های «گریه‌های امپراطور» و «ضد» دارد. 

به بهانه انتشار این کتاب به تحلیل جهان شعری فاضل نظری در گفتگو با چند شاعر پرداخته ایم.

باس محمدی مدیر آفرینش‌های ادبی حوزه هنری با اشاره به اقبال مخاطبان به آثار و مجموعه های شعری فاضل نظری گفت: شاید یکی از مهمترین دلایلی که فاضل نظری توانست از دیگر هم عصران و شاعران هم روزگار خود متمایز و متفاوت باشد، اندیشه و نوع گفتمان او در شعر است.

وی افزود: این موضوع باعث شده است تا مخاطبان اقبال ویژه ای به آثار او داشته باشند و او را تبدیل به یکی از پرمخاطب ترین شاعران معاصر کنند.

این شاعر تاکید کرد: فاضل نظری، آینده تمام نمای مخاطب امروز است و از زبان مخاطبان خود، خواسته ها و باورهای آن ها را بیان می کند. من می توانم در یک مقایسه وسیع تر، فاضل نظری روزگار معاصر را با حافظ بسنجم؛ ماندگاری حافظ به این دلیل بوده که جهان بینی و خواسته های مردمان ایران زمین را در غزلیات خود بازتاب داده و این اتفاق در سطح امروزین برای فاضل نظری هم افتاده است.

مدیر آفرینش های ادبی حوزه هنری افزود: فاضل نظری تنها به روساخت شعر، فرم، موسیقی، تلمیحات و... در شعر خود نمی اندیشد؛ با این حال همه این ها که بنیاد شعر خوب را تشکیل می دهند، در شعر او به بهترین شکل آمده است. به عقیده من، بحث اندیشه‌های اوست که فاضل را از دیگر معاصرانش متمایز کرده و باعث اقبال مخاطب به شعر او شده است.

وی تاکید کرد: در واقع زیرساخت شعر فاضل، همه اندیشه است؛ اندیشه ای که به شکل موزون بیان می شود.

محمدی در ادامه با مقایسه فاضل نظری با فروغ فرخزاد و قیصر امین پور افزود: نکته مهم دیگری که شعر فاضل نظری را متمایز می کند، همان چیزی است که در شعر فروغ و قیصر هم دیده ایم؛ او کاملا وزن را در اختیار دارد و شما احساس نمی کنید که شعر موزون می خوانید. شعر او روان، به دور از تکلف و مانند نثر جاری است.

این شاعر با بیان اینکه آثار فاضل نظری توانسته مخاطب امروز را با قالب غزل آشتی دهد، گفت: به خاطر نوع اندیشه و گفتمانی که فاضل نظری در آثارش مطرح کرده، مخاطبان بسیاری را جذب کرده است.

محمدی ادامه داد: مخاطب جزء نگر شعر، به خاطر آن جهان بینی که در شعرها می بیند و با اندیشه های خودش نزدیک است فاضل را شاعری صمیمی می داند و او را پیگیری می کند.

وی افزود: من اجتماعی شاعر درد انسانی را مطرح می کند. شاعر، من فردی را فراموش می کند و کسی در این رقابت پیشی می گیرد که بتواند شاعر اجتماع باشد

مدیر آفرینش‌های ادبی حوزه هنری در پایان بیت «مرا که طاقت این چند روز دنیا نیست؟ چگونه حوصله جاودانگی باشد» از فاضل نظری را نمونه ای زیبا از اندیشه های او می داند که درد بشری و نمایانگر من اجتماعی شاعر است.

شعر فاضل نظری نمونه اعلای سهل و ممتنع است

نغمه مستشار نظامی با اشاره به این موضوع که برای پرمخاطب بودن آثار فاضل نظری، فاکتورهای متعددی وجود دارد، گفت: یکی از دلایل اصلی توجه مخاطب به آثار هنری، جهان بینی آن هنرمند است. اینکه هنرمند بتواند نگاهش را به زندگی نزدیک کند و تفکرات او حاصل مسائلی باشد که عموم مردم با آن سرو کار دارند، موجب خواهد شد که مخاطبان بسیاری هم به آن شاعر یا نویسنده اقبال نشان دهند.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر به کارگیری زبان فاخر و در عین حال همه فهم که مخاطب ایرانی، شعر را به آن معنا قبول دارد باعث شده شعر نظری تبدیل به نمونه اعلای سهل و ممتنع باشد. زبان شعری در نهایت صمیمیت و سادگی است اما در عین حال آن قدر زیباست که هر کس نمی تواند چنین اثری هنری خلق کند.

این شاعر گفت: یکی دیگر از ویژگی های فاضل نظری که زمینه ساز اقبال عمومی به شعر او شده، تک بیت های بی نظیر اوست. فاضل نظری تک بیت های شاخصی دارد که بسیار دل نشین است و در نقل محافل مختلف شده است.

مستشار نظامی یکی از کارکردهای فاضل نظری را آشتی دادن اهالی موسیقی با شعرهای کلاسیک خواند و گفت: فاضل نظری توانسته مخاطب شعر و مخاطب موسیقی را با غزل آشتی دهد.

وی توضیح داد: اهالی موسیقی عمدتا از غزلیات سعدی، حافظ و مولانا بهره می برند و این اقبال به غزل، تا اشعار شهریار هم رسیده است اما متاسفانه پس از آن کمتر دیده ایم که اهالی موسیقی از غزل معاصر بهره ببرند.

این شاعر ادامه داد: وقتی اشعار فاضل نظری توانست مخاطبان بسیاری را جذب کند و نقل محافل شود، اهالی موسیقی هم به شعرهای نظری علاقه مند شدند و غزلیات این شاعر اکنون مورد توجه ویژه موسیقی دان ها نیز قرار گرفته است.

وی تاکید کرد: فاضل نظری شاعری دغدغه مند است و روی تک تک واژه های غزلش می اندیشد. او استاد انتخاب واژه های مناسب برای غزل است. مخاطب هم این دغدغه و وسواس را دوست دارد و با خواندن اشعار او دچار چالش می شود و لذت ادبی می برد.

مستشار نظامی با بیان این مطلب که قطعا «اکنون» بهترین کتاب فاضل نظری خواهد بود، گفت: من بیت «یوسف به این رها شدن از چاه دل مبند/این بار می برند که زندانی ات کنند» را بسیار می پسندم و با هر بار خواندنش لذت می برم اما واقعیت این است که شعر نظری در هر مجموعه بهتر و پخته تر شده و قطعا کتاب اکنون او بهترین کتابش خواهد بود.

فاضل نظری امضای ویژه خودش را دارد

هادی سعیدی کیاسری شاعر و پژوهشگر نیز با اشاره به دلایل اقبال مخاطب به مجموعه آثار فاضل نظری گفت: فاضل نظری در میان شعرای این روزگار، صاحب یک امضای ویژه است.

وی اضافه کرد: شعر او تمایز و تشخص دارد و کسی که با غزل معاصر آشنا باشد، بیت اول و دوم غزل او را بخواند متوجه می شود که غزل، متعلق به فاضل نظری است.

این پژوهشگر افزود: امضای ویژه شاعر شاید در ظاهر نکته مهمی نباشد اما عملا یکی از مهمترین رویاهای هر هنرمند است؛ هر هنرمند برای اینکه تاثیرگذار باشد باید بعد از یک مسیر مشخص به این حس تمایز برسد در غیر این صورت کار او در میان کار دیگران گم خواهد شد.

وی با بیان این مطلب که فاضل نظری سال ها پیش به این تمایز رسیده است ادامه داد: دلایل این تمایز را هم باید در آثار نظری مشاهده کرد؛ رویارویی با مضمون نو، ارزش های زبانی، پرداختن به موضوعات و مفاهیم کلیدی و کلان، تکیه بر موسیقی و آشنایی با شعر کلاسیک و... مجموعا توانسته یک شاکله و فرم استوار و محتوای ویژه را برای غزل های او ایجاد کند و فاضل نظری با هنرمندی این ظرفیت را در همه آثارش ادامه داده است.

این شاعر به تمایز بیانی و زبانی فاضل نظری هم اشاره کرد و گفت: فاضل نظری زبان متمایزی را در غزل خود به کار گرفته است؛ زبانی که ریشه دار است و از غزل کلاسیک نبریده اما در عین حال کارهای بزرگان را بازتولید و تکرار نکرده است.

کیاسری اضافه کرد: او اگر به موتیف ها می پردازد، آن ها را به شکلی هنرمندانه بازپرداخت می کند. داستان یوسف و زلیخا، ماه و برکه و... در شعرهای او به بهترین و هنرمندانه ترین شیوه بازپرداخت شده و تصاویر بکری ایجاد کرده است. در واقع این اشارات در شعر او هم داستان اصلی را به یاد می آورد و هم به داستان و فضای جدیدی می رسد.

وی افزود: بر خلاف بسیاری از شاعران معاصر، فاضل نظری از همان ابتدا به دنبال نوآوری به معنای بدعت نرفت و تکلف و تصنع را سوار بر زبانش نکرد. زبان او متعادل و لحن او صمیمی است و مخاطب را با خود همراه می کند.

کیاسری تاکید کرد: در واقع فاضل نظری به معماری ویژه ای در زبان غزل دست یافته است. معماری کلام او خاص خودش است و ریشه در زبان کلاسیک و راه های رفته بزرگان دارد. این نشان می دهد فاضل به خوبی با آثار بزرگ کلاسیک ایران آشناست و در عین حال تکرار هم نمی کند.

این شاعر در خاتمه گفت: فاضل در آثارش تبدیل به یک نمونه قابل مثال برای شعر فارسی امروز شده است که هم مخاطب فراگیر دارد و هم در عین حال اهل ادب و استادان دانشگاهی را با خود همراه کرده است. این کار بسیار دشوار است و نمونه اعلای سهل و ممتنع به حساب می آید که نظری با هنرمندی به این جایگاه رسیده است.

ارسال به دوستان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: