khabargozarisaba.ir
يکشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ - 2019 February 17
کد خبر: ۶۲۳۹۴
تاریخ انتشار: ۰۳ دی ۱۳۹۷ - ۱۲:۴۴
«مختومقلی» یک پروژه بین اللملی است ومی تواند نویددهنده یک سریال دیدنی و فاخر باشد.
خبر مصاحبه اســتاد عزیزم جناب منوچهر آذر با نشــریه بانی فیلم با تیتر «سریال مختومقلی ساخته می شود» مرا چنان به وجد آورد که تصمیم گرفتم من هم در این رابطه نظرات خودم را بیان کنم. آقای آذر اولین استاد من در عرصه تئاتر هستند. آن وقت ها که ایشــان در ترکمن صحرا بودند و در کنار تدریس در مدارس کار تئاتر هم می کردند آثاری را به روی صحنه بردند که تا امــروز جزو خاطرات خوب مردم این منطقه است. من از یک ســو به عنوان یک ایرانی ترکمن و از سوی دیگر فردی که با صحنه و تصویر و قاب دوربین بیگانه نیست به عنوان مثال در فیلم «به من نگاه کن»  در سریال «بازی نقاب ها» ساخته آقای سیروس ساخته آقای شهرام اسدی و نیز اخیرا حسن  پور به عنوان مشاور فرهنگی بومی همکاری داشته ام می خواهم درخصوص اهمیت ساخت سریالی درخصوص عارف وارســته ترکمن مختومقلی فراغی چند کلامی را یادآور شوم. بعد از خواندن خبر مصاحبه آقای آذر شاید اولین ســوالی که به ذهنمان بیاید این باشد: چرا باید سریال مختومقلی ساخته شــود؟ مگر مختومقلی کیست؟ حال به جواب می پردازیم: مختومقلی شاعری است که حدود سه قرن پیش در این سرزمین می زیسته است. شخصیتی چندبعدی دارد. عاشق است، عارف است، گنجینه فرهنگ و ادبیات منطقه، صلح طلب و در عین حال مدافع اتحاد و یکدستی است. مبلغ کرامت انسانی و عزت نفس است. از سویی ارادت و احترام خاص او به رسول اکرم(ص) و اهل بیت ایشان و نیز ائمه اطهار(ع) در سرتاسر دیوان اشعارش موج می زند. حال این ها فقط یک طرف قضیه است. طرف دیگر آن است که مردمان آسیای میانه مختومقلی را به عنوان شخصیتی مقدس و آســمانی می شناسند. به همین خاطر  در کنار قرآن جای داده می شود. در اتحاد جماهیر شوروی سابق و ًدیوان وی عموما ترکمنستان کنونی وی شــخصیتی محبوب بوده و هست. اشعار او تاکنون به غیر از زبان فارسی به زبان های ترکی، انگلیســی و فرانسوی ترجمه شده است. درمجموع هر بعد از شــخصیت وی می تواند موضوع یک فیلم سینمایی و یا سریال تلویزیونی  پیش از استقلال جمهوری ترکمنستان سریال «مختومقلی» ً باشد. کما این که قبلا در آن کشور ساخته شده اســت. مختومقلی آن جا شــعارهایی می داد که موافق با سیاست  های حکومت سوسیالیستی شــوروی بود. درحالی که مختومقلی پیش از دوران سوسیالیستی زندگی کرده است؛ و عدالت خواهی وی درواقع آموخته  های وی از دین مبین اسلام است. اما زندگی و شخصیت وی چنان چندبعدی است که می توان با نگاهی جدید جلوه ای تازه به او بخشید. در جوانی عاشق دختری بنام منگلی می شود که باسواد و فهیم بوده است. اما خانواده دختر او را به مختومقلی نمی دهند. مختومقلی  دچار حملات دشمن ً در مدارس مهم آن زمان به تحصیل علم می پردازد. قومش دائما می شود. دوران اسارت را می گذراند. به سبب حملات دشمن روزی به هنگام مهاجرت دیوان اشعارش به رودخانه می افتد و نابود می شــود. چنانکه بعدها محققین برای گردآوری دیوانش بخشی از اشعارش را از خانواده دختر مورد علاقه وی یعنی منگلی می گیرند. باقی مانده نیز از طریق افرادی همچون خوانندگان مردمی ترکمن موسوم به «بخشی» که با خواندن اشــعار مختومقلی طرفدار می یافتند گردآوری می شود. درواقع مختومقلی چنان تحولی در شــعر و ادبیات ترکمن زمان خود ایجاد می کند که یکی از شعرای پس از وی آشکارا اعتراف می کند و می گوید: در گندم زار شعر هر چه بود، مختومقلی درو کرده است. ما فقط دانه  های افتاده بر زمین را جمع می کنیم. بخشــی از تبحر مختومقلی اســتفاده ماهرانه و زیبای وی از ضرب المثل هاســت. حتی کلام خود وی نیز چنان محکم اســت که آن ها نیز به ســبب وزن و آهنگش خود تبدیل به ضرب المثل می شوند. طوری که هنوز هم معلوم نیست برخی از این ضرب المثل ها پیش از مختومقلی هم بوده اند یا این که ساخته و پرداخته خود اوست. البته مقوله ضرب المثل خود موضوعی قابل اعتناست. در بسیاری از اوقات توجه به یک ضرب المثل همان قدر اهمیت دارد که دانســتن یک فرمول ریاضی و فیزیک. زیرا ضرب المثل هم نتیجه آزمایش  های بسیار است که در پایان در یک جمله بیان می شود. ضرب المثل درس زیستن اســت. لذا برای ترکمن ها ضرب المثل اهمیت فراوانی دارد. حال محــض تنوع مثالی از مختومقلی مــی آورم. وی در بیتی چنین می گوید: «ســگ هم ضعف خود را به گرگ بروز نمی دهد/ البته که در برابر دشمن سیاست لازم است.» شعر «علی (ع) و کبوتر چاهی» مختومقلی هم به تنهایی یک شاهکارا ست. مختومقلی در این شعر حکایتی را به عنوان مثل و درس زندگی و عدالت تعریف می کند. در این حکایت کبوتری از ترس یک شاهین به حضرت علی(ع) که در مسجد مشغول وعظ بوده پناه می آورد. امام حال آشــفته وی را دریافته او را در آستینش پنهان می کند. پس از لحظه ای شاهین وارد می شود و از حال جوجه  های گرسنه  اش خبر می دهد. امام علی(ع) خنجری خواسته قصد بریدن ران خود و دادن قطعه گوشتی به شاهین می کند. تا این که همان کبوتر و شاهین به صورت فرشته ظاهر شده می گویند که نیت امتحان داشتند و می خواستند که واکنش وی در چنین موقعیت را ببینند. از آن جا که پرداختن به شخصیت مختومقلی خود می تواند موضوع یک کتاب باشد من این بحث را کوتاه کرده به موضوع ساخت ســریال برمی گردم. بنابه گفته استاد منوچهر آذر ترکمنستان سرمایه گذاری نیمی از این پروژه را تقبل کرده است. کشور قزاقستان هم به نحوی در این پروژه همکاری خواهد داشت. حال در چنین وضعیت منطق حکم می کند که در چنین پروژه بین اللملی به عنوان کشور موطن مختومقلی باید جای گرفت، زیرا انعکاس آن نیز بین المللی و جهانی خواهد بود. به تعبیری دیگر از همین حالا می توان حدس زد که آغاز سریال مختومقلی می تواند نویددهنده یک سریال دیدنی و فاخر باشد.  
 عبدالحکیم بهرامی
ارسال به دوستان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: