khabargozarisaba.ir
پنجشنبه ۰۳ خرداد ۱۳۹۷ - 2018 May 24
کد خبر: ۵۰۹۳۷
تاریخ انتشار: ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۸:۴۸
نگاهی به کتاب «دیدگاه دینی ویتکنشتاین»
آخرین اثر نورمن مالکوم رساله ای است راجع به نظریات دینی ویتکنشتاین.
صبا:آخرین اثر نورمن مالکوم رساله ای است راجع به نظریات دینی ویتکنشتاین. طبق نظر پیتروینچ او دل نگران این اثر بوده است و به قصد انتشارآن را نوشته بود . ام.سی.دروری-دوست ویتکنشتاین-یک جمله از او نقل می کند:«من مردی دیندار نیستم، اما نمی توانم مسایل را از نظرگاه دینی نگاه نکنم».باید گفت موضوع این کتاب پیرامون همین یک جمله است .
«دیدگاه دینی ویتکنشتاین» به این موضوع در چند فصل مجزا پاسخ می دهد . این کتاب را انتشارات گام نو در 1100 نسخه امسال به چاپ رسانده است . ترجمه  یکدست و روان آن از علی زاهد است . می دانیم که منظور ویتکنشتاین از مسایل ، انواع فلسفی آنهاست ، اما چرا در این میانه آنچه مورد توجه دیگر فیلسوفان قرار می گیرد برایش مسئله فلسفی محسوب نمی شده؟
اگر بپذیریم که او به گونه ای می اندیشیده که مورد پذیرش عصر حاضر نبوده است، پس ابعاد دیگری در او وجود دارند که از سمت فلاسفه مورد غفلت قرار گرفته است . تاسف بار این است که اگر ویتکنشتاین را برخوردار از نوعی تفکر یا پژوهنده  آن برشماریم در ذهن مان او را به طور کلی مردود دانسته ایم . اینکه ویتکنشتاین-چه بخواهد،چه نخواهد- نمی تواند به صورت دینی به مسایل نگاه کند، شک نابجا به قلمرو نامحدود ذهن اوست . اگرچه مفاهیم مشکل ساز در باره ایده ای دینی را مطرح نکرد، اما به مناسبت های میان دین و فلسفه آگاهی داشته است .
 پس از مقدمه  این کتاب ، در هفت فصل با عناوین:آیا ویتکنشتاین مردی دیندار بود؟-در جستجوی توضیح- اساس زبان-سازوکارهای نهفته-توضیحات بی ثمر- حد توضیح و چهار مناسبت به بازبینی از نظام فکری او می نشینیم و نایل به درک ویتکنشتاین و نسبت او با دین می شویم .
آغاز تفکر دینی او در صفحه 21 اینطور عنوان می شود.«در خردسالی دستور رسمی در مذهب کاتولیک رومی دریافت کرد اما پس از آن ضمن محاوراتی که با خواهرش گرتل داشت ایمان کودکی اش ویران شد . نسبت به باورهای دینی  بی تفاوت و شاید حتی متنفر شد . در بیست و یکمین سال حیاتش اتفاقی افتاد که تاثیری ماندگار بر او نهاد . در وین تئاتری دید که درامی معمولی به شمار می آمد، اما در صحنه ای از آن شخصی به فکر خودکشی و مرگ است...»
ویتکنشتاین راجع به موضوعات متنوعی مانند موسیقی ،معماری ،شعر،نبوغ ،تراژدی،نژاد و فرهنگ مطلب نوشته است و در نقادی معیارهای خود را داشته است . در اینکه او در پی تسخیر مفاهیم بنیادین در شبکه  تحلیل فلسفی بوده است شکی نیست . البته هیچ گاه نیز در پی اثبات کوشش های غیر قابل دستیابی نیز نبوده  است .  مالکوم در صدد است در این کتاب رابطه  بین دین و فلسفه را از دیدگاه او باز کند . باید گفت تکاپوی ویتکنشتاین در موضوع دین به مفهوم امکان برخورداری اش از دین یا الحاد نیست، فقط آشکار کردن ماهیت دین به صورت گزاره ای مصداقی دغدغه  او بوده است .
مجتبی حدیدی 
 

ارسال به دوستان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: