khabargozarisaba.ir
چهارشنبه ۰۱ آذر ۱۳۹۶ - 2017 November 22
کد خبر: ۴۶۷۷۲
تاریخ انتشار: ۲۳ آبان ۱۳۹۶ - ۰۹:۲۳
محمود گودرزی- نویسنده و مترجم

در فضای ادبی فرانسه هم گویا مثل این‌جا رفیق‌بازی رواج دارد. کافی است خودتان را فریب ندهید؛ اگر امپراتوری عریان دیدید نگویید به‌به چه لباس زیبایی پوشیده است و حقیقت را آن طور که هست و می‌بینید بگویید. آن وقت به‌جای تعریف و تمجید از فلان نویسنده‌ که به هر دلیل برنده جایزه‌ای شده است، خواهید گفت که مثلاً اثرش کسالت‌بار بوده است یا با آن ارتباط برقرار نکرده‌اید. اگر چنین رویه‌ای پیش بگیرید احتمالاً حیرت خواهید کرد که چطور نویسندگانی تا این حد لوس و بی‌مایه موفق شده‌اند آثار خود را در نشرهای مطرحی مثل گالیمار منتشر کنند و بعد هم جوایزی مهم مثل جایزه گنکور و نوبل ادبی را ببرند. مدت‌هاست که در فرانسه این اعتراض‌ها شنیده می‌شود: چرا جوایز ادبی را به ناشرانی خاص می‌دهند؟ چرا فقط این چهار پنج نشر جایزه گنکور را می‌برند؟ اگر نگاهی به نظرات خوانندگان در سایت‌هایی مثل بابلیو بیندازید با افکار عمومی آشنا خواهید شد.

واقعیت این است که داوران جوایز، نویسندگانی هستند که قبلاً این جایزه‌ها را برده‌اند و اغلب هم با همین ناشران معروف همکاری می‌کنند. پس هیچ عجیب نیست افرادی را انتخاب کنند که به‌نوعی با آن ناشران در ارتباطند. هانری تروایا، نویسنده سالخورده و پرکار فرانسوی اخیراً رمانی منتشر کرده با عنوان «دختر نویسنده» و در آن به زدوبندهای رایج در فضای ادبی فرانسه پرداخته است.

تا این‌جا موضوع به ما ربط چندانی ندارد، اما وقتی خوانندگان یا ناشران بخواهند به نویسنده‌ای صرفاً به‌دلیل بردن فلان جایزه توجه نشان دهند، بدون در نظر گرفتن کیفیت هنری و ادبی اثری که خلق کرده است، آنگاه دچار نوعی خودفریبی می‌شویم و چه‌بسا مانند امپراتور داستان هانس کریستین اندرسون دیگران را شماتت کنیم که چرا از خواندن کتابِ برندۀ نوبل لذت نمی‌برند و چرا چنین شاهکاری را درک نمی‌کنند.

بارها دیده‌ام که خوانندگان از فلان نویسندۀ معروف ابراز نارضایتی کرده‌اند، اما در محافل خودمانی. کمتر کسی به خودش اجازه می‌دهد بگوید که آثار نویسنده‌ای مثل لوکلزیو کسالت‌آور است و یا نویسندگانی در فرانسه هستند که بهتر از مودیانو می‌نویسند و سزاوار است آثارشان به زبان‌های دیگر ترجمه شود. آیا با بها دادن بیش از حد به این جوایز -که بی‌شک نشانه لیاقت و شایستگی نویسندگان نیستند- به خوانندگان فارسی‌زبان خیانت نکرده‌ایم؟

ارسال به دوستان
برچسب ها: محمود گودرزی ، صبا ، فرهنگ
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: