khabargozarisaba.ir
شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶ - 2017 November 18
کد خبر: ۴۶۵۴۵
تاریخ انتشار: ۲۱ آبان ۱۳۹۶ - ۰۸:۳۰
عباس کریمی‌عباسی-معاون سردبیر

ادبیات، مادر سینماست و همه بر این یک نکته متفق‌القولند هرچند سینما همه‌اش ادبیات نیست. سینما همان‌طور که صفت هنر هفتم را دارد جمیع هنرهای قبل از خود است که امروزه هنر هشتم یعنی رایانه نیز به آن اضافه شده است. با این حال بنای اصلی یک فیلم، فیلمنامه است که ساختاری مبتنی بر ادبیات دارد و هر چند شیوه نگارش آن متفاوت است و البته پرشباهت به نمایشنامه که قدمتی اندازه زبان دارد، از ابزارهای مشترک ادبی استفاده می‌کند.

سینما در کنار کارکردهای سه‌گانه زبان یعنی خبری، تشویقی و ادبی از زبان دیگری استفاده می‌کند که زبان تصویر نام دارد و از این‌رو جنس بیانش نسبت به ادبیات متفاوت است. یعنی هر قدر ادبیات درونی است سینما بیرونی است و تفاوت همیشگی ابژه و سوبژه در بیان است نه در ماهیت. پس ماده اولیه سینما همان ادبیات است که با بیانی خاص هنر هفتم به تصویر کشیده می‌شود.

تاریخ سینما نشان داده که فیلم‌های فاقد داستان یا حتی ضدداستان‌ها در برهه‌ای کوتاه اقبال داشته‌اند و این سینمای داستانی است که مردم معمولی را جذب خود می‌کند. شاید دانشجویان و مخاطبان خاص سینما و خود اهالی سینما و منتقدان، فیلم‌هایی خاص را بپسندند اما آن‌ها نیز مقر به این هستند که «بر باد رفته»، «ربکا»، «هفت»، «لئون» و نظایر این‌ها، فیلم‌هایی به‌یادماندنی هستند و حتی در آثاری موج نویی چون «سامورایی پیر ملویل» داستان، نقش مهمی را ایفا می‌کند.

سینمای ایران شاید چند استعداد خوب برای جذب مردم به سینما داشته باشد اما درکل به‌دلیل بی‌توجهی گهگاه و کم‌توجهی اغلبی که نسبت به اقتباس ادبی و حتی پایین‌تر گرته‌برداری‌های لازم از آثار ادبی ضعف مشهودی در ساختار و به‌ویژه در شخصیت‌پردازی دارد. اغلب فیلم‌ها با تیپ‌ها و کاراکترهای تخت و تک‌بعدی پر شده‌اند و برخی از آن‌ها که به مدد کمدی بودن و سوءاستفاده از فضای شادی که مردم نیاز مبرمی به آن دارند فروش می‌روند و این را به حساب موفقیت ساختاری و اندیشه‌مندی صاحبان و سازندگان می‌گذارند درحالی‌که حقیقت این است که مردم بین بد و بدتر، بد را دارند انتخاب می‌کنند.

هستند بسیاری از داستان‌های خوب ایرانی که متاسفانه حتی توسط عمده سینماگران تورق هم نمی‌شوند چه رسد به این که مورد اقتباس قرار گیرند. فراموش نکنیم موفقیت کارهایی چون «قصه‌های مجید» در تلویزیون و «گاو» در سینمای ایران، توجه به اقتباس از متن قوی است و البته هستند انگشت‌شمار آثار دیگری که در این زمینه موفق بوده‌اند یا ناتوان، اما فضای کلی سینما در بی‌توجهی همگانی نسبت به ادبیات غرق شده است.

ارسال به دوستان
برچسب ها: سر مقاله ، سینما ، صبا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: