khabargozarisaba.ir
جمعه ۳۰ فروردين ۱۳۹۸ - 2019 April 19
کد خبر: ۲۹۰۶۷
تاریخ انتشار: ۱۳ آذر ۱۳۹۵ - ۰۹:۴۱
مدیر گالری طراحان آزاد از برگزاری هنرهای اجرایی و تاثیر آن بر اقتصاد هنرهای تجسمی می‌گوید
پرفورمنس در ایران، همواره با اقبال از سوی گالری‌داران همراه بوده است و گالری‌ها سهم بزرگی در رشد و دیده‌شدن این هنر اجرایی و البته بینارشته‌ای داشته‌اند. اجرای پرفورمنس در گالری می‌تواند مخاطبان بیشتری را با گالری‌ها و هنرهای تجسمی به نمایش درآمده در آن‌ها همراه کند که این مسئله ممکن است بر دیده‌شدن شدن بیشتر آثار و بالا رفتن میزان خرید آثار در گالری‌ها تاثیر داشته باشد.



درواقع اجرای پرفورمنس در گالری‌ها ‌می‌تواند تاثیر بسزایی بر اقتصاد هنرهای تجسمی بگذارد. با رزیتا شرف‌جهان؛ نقاش، مدرس، درخصوص تاثیر اجرای پرفورمنس‌ها بر اقتصاد گالری‌ها گفت‌وگو کرده‌ایم. شرف‌جهان فارغ‌التحصیل دوره کارشناسی‌ارشد پژوهش هنر از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است و تاکنون نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی بسیاری در ایران و کشورهایی مانند سوئیس، آلمان، کانادا و... برپا کرده و موسس و مدیر گالری ممیز طی سال‌های 78 تا 85 بوده و همچنین موسس و مدیر کنونی گالری طراحان آزاد است. گالری طراحان آزاد تاکنون پرفورمنس‌های بسیاری را همزمان با نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی آثار تجسمی برگزار کرده است. در ادامه گفت‌وگو «صبا» با وی را می‌خوانید.

درباره تاریخ اجرای پرفورمنس در گالری طراحان آزاد بگویید.

فکر می‌کنم در سال 79 یا 80 اولین پرفورمنس را در گالری طراحان آزاد، آروند دشت‌آرای اجرا کرد که در ادامه و سال‌های بعد هم اجراهای دیگری داشته‌ایم که این رویه تا کنون ادامه داشته است.

از زمانی که گالری طراحان آزاد آغاز به‌کار کرده، به پرفورمنس توجه ویژه‌ای داشته است. در اینباره کمی توضیح دهید.

پرداختن به هنر تجربی و کمک به پیشبرد آن همواره برای ما اهمیت داشته و یکی از گونه‌های هنری که به این مسئله می‌پردازد پرفورمنس است. بنابراین یکی از اولویت‌های ما پرداختن به این هنر و اجراهایی از این دست بوده است. بیشتر از هر چیزی هدفمان این بوده که گالری فضایی را در اختیار هنر تجربی بگذارد و به فرهنگ‌سازی در این زمینه بپردازد. به‌همین دلیل هم سعی کرده‌ایم با کسانی در زمینه پرفورمنس همکاری داشته باشیم که کارهای با کیفیتی ارائه می‌دهند تا سهمی در روند فرهنگسازی و رشد این فضای تجربی داشته باشیم.

به‌نظر شما چرا اغلب پرفورمنس‌هایی که در ایران اجرا می‌شوند در فضای گالری‌ها اتفاق می‌افتد. دلیل اقبال گالری‌ها به این هنر چیست؟

این مسئله برمی‌گردد به این‌که پرفورمر‌ها امکان اجرای کارهایشان را در خیابان و فضای عمومی ندارند و نمی‌توانند به‌شکلی که در دیگر نقاط دنیا اتفاق می‌افتد در فضای عمومی و برای مخاطب عام به اجرا بپردازند. بخشی از مسئله مربوط به گرفتن مجوز است که معمولا به اجراهای خیابانی مجوز داده نمی‌شود، بخش دوم به داشتن مخاطبی بر‌می‌گردد که بتواند اکت درستی در زمان اجرا داشته باشد و سهم خودش را در پیشبرد کار ایفا کند. در بعضی از اجراها مخاطب عام به این دلیل که شاید نتواند ارتباط درستی با کار برقرار کند، در فرآیند اجرا بی‌نظمی ایجاد ‌شود و حتی کار به پایان نرسد اما در فضای گالری‌ها علاوه بر این‌که فضایی برای اجرا در اختیار پرفورمر‌ها گذاشته می‌شود و مشکل مجوز گرفتن را حل می‌کند، مخاطب خاص – که می‌تواند ارتباط درستی با کار برقرار کند- به‌تماشای کار دعوت می‌شود. درواقع گالری‌ها و پرفورمرها در یک تعامل فرهنگی قرار دارند که به رشد هنر تجربی کمک می‌کنند.

درباره این تعامل بگویید.

پرفورمنس شکلی از اجراست که انواع هنری را پوشش می‌دهد و وضعیتی میان‌رشته‌ای دارد بنابراین هنرمندان زیادی از شاخه‌های متفاوتی مانند سینما، ادبیات، موسیقی، نقاشی و... وارد این حوزه شده و به اجرا می‌پردازند. درواقع هنرمندانی که به بیان تازه‌ای در شاخه هنری‌شان احتیاج دارند جذب این حوزه شده و بیانگری می‌کنند. آن‌ها برای اجرا کردن کارشان احتیاج به فضایی دارند که گالری‌ها این فضا را در اختیارشان می‌گذارند و آن‌ها نیز با اجرای خلق و بیانگری، چیزی به هنر می‌افزایند که می‌توان گفت که این رویه به پیشبرد فضای هنر تجربی و رشد فرهنگ این نوع هنری کمک می‌کند. شما در نظر بگیرید که هنرمندانی در شهرستان هستند و کارشان دیده نمی‌شود و گالری با در اختیار گذاشتن فضایی برای اجرای پرفورمنسی از سوی این هنرمندان کمک می‌کند تا این هنرمند و هنرش دیده شود و به‌تبع تبلیغاتی برای او به‌حساب می‌آید. این بخشی از این تعامل و بده‌بستان فرهنگی محسوب می‌شود.

شما می‌فرمایید گالری‌ها تنها برای پیشبرد هنر تجربی، فضایشان را در اختیار پرفورمرها می‌گذارند؛ این حضور چه مزیت‌هایی اقتصادی را می‌تواند برای گالری‌ها ایجاد کند؟

نمی‌دانم منظور شما از مزیت برای گالری چیست اما موضوعی که برای ما اهمیت دارد یک بده‌بستان فرهنگی و هنری است. پرفورمنس یک هنر بینارشته‌ای محسوب می‌شود که حتی خلق اثری هنری به‌شکل زنده می‌تواند بخشی یا تمام یک پرفورمنس باشد و گالری هم فضایی برای به نمایش گذاشته شدن هنر است. طبیعی است که برای رشد و پیشبرد هنر تجربی نیاز به این تعامل وجود داشته باشد.

شما موافق نیستید که با اجرای پرفورمنس‌ها در گالری‌ها مخاطبان بیشتری به این فضاها وارد شده که حضور مخاطبان بیشتر و دیده شدن آثار به‌نمایش درآمده در گالری‌ها، می‌تواند افراد بیشتری را راهی این دست از اماکن فرهنگی کند و در طولانی مدت به اقتصاد گالری‌ها و اقتصاد هنر هم کمک کند؟

با رویکرد شما مخالفم. مخاطبانی که برای دیدن پرفورمنس به گالری‌ها می‌آیند با مخاطبانی که برای خریدن آثارهنری به نمایش درآمده در گالری به این مکان می‌آیند که اغلب مجموعه‌دار یا خریدارهستند، متفاوتند. ما از مخاطبانی با خواسته‌های متفاوت حرف می‌زنیم. همه پرفورمنس‌های به اجرا درآمده همزمان با برپایی نمایشگاه در گالری‌ها نبوده‌اند. ما پرفورمنس‌هایی را داشته‌ایم که در زمانی اجرا شده‌اند که هیچ نمایشگاهی در گالری برپا نبوده بنابراین اجرای پرفورمنس در گالری‌ها هیچ منفعت اقتصادی‌ای برای گالری‌ها در پی ندارد بلکه همان‌طور که گفتم یک تعامل فرهنگی و هنری میان هنرمندان و گالری‌دارهاست.


به‌نظر شما چرا همه گالری‌ها به دغدغه اجرای پرفورمنس ندارند؟

بخشی از این مسئله برمی‌گردد به فضا و امکاناتی که گالری در اختیار دارد تا در اختیار پرفورمر بگذارد؛ ممکن است باتوجه به این‌که گالری امکانات نورپردازی، فضا و... را در اختیار دارد یا خیر، هنرمندی به گالری مشخصی مراجعه کند یا نکند. بعضی از گالری‌ها هم که از سال‌های دور در این زمینه فعال بوده و امکانات لازم را برای اجرای پرفورمنس در اختیار داشته‌اند و در این زمینه شناخته ‌شده هستند، اجراهای بیشتری را پوشش می‌دهند. مسئله بعدی این است که برای بسیاری از این گالری‌ها هنر تجربی اهمیتی ندارد بلکه مارکت و بازار آن اهمیت دارد بنابراین طبیعی است که به اجرای پرفورمنس نپردازند. البته نمی‌توان گفت که برای تمام گالری‌ها بخش اقتصاد و خریدوفروش اهمیت دارد و پرداختن به بخش‌های دیگر برای آن‌ها چندان مهم نیست بلکه ممکن است بنابر در اختیار داشتن امکانات و پیشینه گالری‌ها، به همه آن‌ها پیشنهاد اجرای پرفورمنس نشود.

آیا فضای آکادمیک ما می‌تواند در آینده تغییری در این مسیر ایجاد کند و دانشگاه بستری برای شکل‌گرفتن و پیشبرد هنر تجربی باشد؟

ابتدا باید نگاه به هنر در دانشگاه‌های ما تغییر کند. درفضای آکادمیک ما هنر به‌ترتیبی تدریس می‌شود که دانشجو را در مسیر نقاش یا عکاس‌شدن و... هدایت می‌کند؛ بدون این‌که بینش بینا‌رشته‌ای به او بدهند. نمی‌خواهم بگویم که سرفصل‌ها یا واحدهای درسی به دانشگاه‌های هنر اضافه شود که الزاما به ویدئوآرت، پرفورمنس و... بپردازند بلکه نیاز است که دانشجویان با هنر معاصر به‌درستی آشنا شوند. برای این هدف باید استادانی برای تدریس به دانشگاه‌ها فراخونده شوند که از هنر معاصر و وضعیت بینا‌رشته‌ای هنر آگاه هستند تا دانشگاه تنها دانشجویی را که نقاشی می‌کند، پرورش ندهد.

سوتیتر1:

مخاطبانی که برای دیدن پرفورمنس به گالری‌ها می‌آیند با مخاطبانی که برای خریدن آثارهنری به نمایش درآمده در گالری به این مکان می‌آیند که اغلب مجموعه‌دار یا خریدارهستند، متفاوتند. ما از مخاطبانی با خواسته‌های متفاوت حرف می‌زنیم

............

به‌نظر شما چرا پرفورمنس‌ها در سالن‌های تئاتر به نمایش درنمی‌آیند؟ آیا تنها مسئله بلیت‌فروشی و ماهیت پرفورمنس باعث شکل‌گرفتن این رویه شده یا مسائل دیگری در میان است؟

اقتصاد پرفورمنس و نداشتن بلیت‌فروشی یکی از عوامل است اما مهم‌تر از آن، نوع اجرای پرفورمنس که زمان مشخصی ندارد، مانع محسوب می‌شود؛ ممکن است پرفورمنسی 12 ساعت طول بکشد یا در روزهای پیاپی اجرا داشته باشد یا حتی برای یک روز و چند ساعت اجرا شود که این مسئله باعث می‌شود در ریتم سالن‌های تئاتر نگنجد. مسئله مخاطب هم وجود دارد، این شکل از اجرا مخاطب خاصی دارد و غالبا شکلی از تعامل را میان پرفورمر‌ها و مخاطبان می‌طلبد که چنین امکانی در سالن تئاتر وجود ندارد. پرفورمنس به‌لحاظ ماهیتی که دارد و این مسئله که هنری با رویکرد اقتصادی نیست، بلیت‌فروشی ندارد،‌ بنابراین نمی‌تواند در سالن‌های تئاتر اجرا بگیرد.

...........

اگر به مسیر پرفورمنس در ایران نگاهی داشته باشیم؛ وضعیت پرفورمنس را اکنون چگونه می‌بینید؟

در سال‌های گذشته ما با کارهایی مواجه بودیم که از کیفیت خوبی برخوردار بودند اما درحال‌حاضر با این‌که بر تعداد پرفورمر‌ها افزوده شده و از این نظر رشد داشته اما کیفیت کارها بسیار پایین آمده است. برای مثال اگر در سال، 40 پرفورمنس اجرا می‌شود از این میان شاید پنج تا هفت کار کیفیت خوبی داشته باشند. بخشی از این مسئله شاید مربوط به این باشد که افرادی که در این عرصه فعال بودند و کارهای قبل‌توجهی ارائه می‌کردند به‌دلیل سرخوردگی و هزینه‌هایی که برای اجرای کار مورد نیاز است دیگر پرفورمنسی اجرا نمی‌کنند و افراد دیگری که وارد این عرصه شده‌اند، مسائل را آسان می‌گیرند. بعضی از گالری‌ها هم فقط به این دلیل که بگویند پیشرو هستند، پرفورمنس‌هایی را پوشش داده‌اند که کیفیت خوبی نداشته‌اند و این مسئله هم به بالا رفتن تعداد اجراهای پرفورمنس کمک کرده است.



هوم بزی


ارسال به دوستان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: