khabargozarisaba.ir
جمعه ۳۰ فروردين ۱۳۹۸ - 2019 April 19
کد خبر: ۱۱۷۸۱
تاریخ انتشار: ۲۷ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۱:۳۳
سیاوش ظهیرالدینی:
"در مراکز آموزشی باید امر آموزش کنترل شود تا هرکسی به خود اجازه تدریس ندهد. یعنی به‌طور کلی نیازمند یک برنامه‌ریزی درست هستیم. به نظر من معلم یک راهنمای خوب است."
سیاوش ظهیرالدینی بیش از چهار دهه است به عنوان نوازنده ویولن و ویولن‌آلتو با ارکستر سمفونیک تهران همکاری می‌کند. ارکستری که به اعتقاد او در زمان رهبری فرهاد مشکات دوران اوج خود را تجربه کرده است. این نوازنده ویولن در حال حاضر مدرس سازهای زهی در هنرستان موسیقی، دانشگاه و آموزشگاه‌های موسیقی است. او در روز نخست جشنواره سی و یکم موسیقی فجر با ارکستر سمفونیک تهران روی صحنه تالار وحدت رفت و به اجرای برنامه پرداخت. در گفت‌و‌گو با ظهیرالدینی، در ارتباط با جشنواره موسیقی فجر، نوازندگی ویولن و شرایط آموزش موسیقی در کشور به بحث نشسته‌ایم.

روند برگزاری جشنواره موسیقی فجر را چطور ارزیابی می‌کنید؟

به نظر من جشنواره موسيقي در سال‌هاي اخير صرف نظر از برخي كاستي‌ها كه گاهي اتفاق مي‌افتد، روند رو به رشدي داشته است. يكي از مزيت‌هاي چنين جشنواره‌هايي رقابت‌هاي فشرده‌اي است كه بين گروه‌ها به وجود مي‌آيد. اگر به دوره‌هاي قبل توجه كنيم، تعداد گروه‌هاي شركت كننده اندك بود اما طي دو سال گذشته ضمن افزايش تعداد شركت كننده‌ها، شاهد حضور هنرمنداني پرآوازه در اين جشنواره بوده‌ايم كه از لحاظ كيفي در رده‌هاي اول موسيقي جهان قرار دارند. از گروه‌هاي داخلي نيز شاهد شركت فعال و پوياي اركستر سمفونيك، اركستر ملي و گروه‌هاي موسيقي سنتي و ايراني بوده‌ايم كه تلاش فراواني براي ارائه برنامه‌هايي با كيفيت مطلوب نموده‌اند. البته استقبال گسترده و پرشور هنردوستان نيز شاهدي بر اين ادعاست.

به نظر شما امسال روند جشنواره تغییر کرده است؟

بله، با توجه به اين‌كه امسال براي نخستين بار خانه موسيقي عهده‌دار برگزاري جشنواره بوده، تغييراتي در روند جشنواره اعمال شده است كه از آن جمله مي‌توان به حذف رقابت‌هاي حضوري و انجام داوری روی آلبوم‌های منتشر شده اشاره نمود. از آنجا كه نخستين تجربه‌ها همواره با كاستي‌هايي همراه هستند، امسال نيز با توجه به اين تغييرات، عدم حضور فيزيكي آنسامبل‌ها، گروه‌ها و سوليست‌ها براي رقابت باعث شده است تا از جذابيت جشنواره كاسته شود كه اميدواريم در سال‌هاي آتي شاهد راهكارهاي مناسبي در اين خصوص باشيم.

برای بهبود روند جشنواره چه پیشنهادی می‌کنید؟

مهم‌ترين پيشنهاد براي بهبود و ارتقای سطح كيفي اين جشنواره، در درجه اول فراهم آوردن زمينه حضور فعال گروه‌هاي آنسامبل و ايجاد بسترهاي مناسب و امكانات كافي جهت شركت اين گروه‌ها در اين رقابت‌هاست اما آنچه كه در مرحله بعدي حائز اهميت بيشتر است، تداوم حمايت از هنرمنداني است كه در اين جشنواره‌ها عملكرد موفقي دارند و پس از آن اقدام به تشكيل گروه‌ها و اركسترهاي مستقل و مستعد مي‌نمايند. بار ديگر تاكيد مي‌کنم كه برگزاري جشنواره‌هاي مختلف از جمله موسیقی فجر گامي موثر در جهت رشد و شكوفايي هنر موسيقي در اين مرز و بوم است كه در عين حال باعث ايجاد شور و حال خاصي در اركسترها و نوازنده‌ها می‌شود. چنان‌كه من چه در زمان حضور در اركستر سمفونيك به عنوان نوازنده و چه در زمان حضور در بسياري از اين جشنواره‌ها به عنوان داور شاهد تلاش فراوان هنرجويان براي پيروزي در عرصه رقابت بوده‌ام كه بدون شك خود زمينه ساز رشد و تعالي است.

شخصی که می‌خواهد سولیست شود چند ساعت باید تمرین کند؟

به طور کلی در اول کار برای این‌که نوازنده‌ای بتواند یک سولیست خوب شود، نیازمند یک معلم خوب است که او را راهنمایی کند ولی متاسفانه وضعیت آموزش در حقیقت چنگی به دل نمی‌زند که در مراکز آموزشی باید امر آموزش کنترل شود تا هرکسی به خود اجازه تدریس ندهد. یعنی به‌طور کلی نیازمند یک برنامه‌ریزی درست هستیم. به نظر من معلم یک راهنمای خوب است. من همیشه به شاگردانم می‌گویم که هیچ وقت برای این‌که بتوانید نوازنده خوبی شوید، نباید ساعت مشخصی را معین کنید. به‌طور کلی کسی که ارتباط قلبی با یک ساز برقرار می‌کند، نمی‌تواند ساعت مشخصی را برای تمرین بگذارد. برای یک نوازنده خوب شدن نباید ساعت مشخصی را تعیین کنیم. همان طور که قبلا اشاره کردم در وهله اول سولیست شدن نیازمند یک راهنمای خوب است و در کنار معلم خوب، نوازنده نیازمند یک فکر فارغ است.

یک سولیست خوب باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

در ابتدا باید تکنیک نوازندگی خوب داشته باشد. همچنین باید بتواند با ساز خود رابطه خوبی برقرار کند و احساسش را به مخاطب منتقل کند. به نظر من یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی که یک سولیست باید داشته باشد، این است که بتواند یک قطعه را به شکل درست و زیبا به گوش شنونده برساند. همچنین باید بتواند احساس و تکنیک در آن قطعه را به خوبی نشان دهد.

در یک ارکستر اصل نوازنده خوب است یا رهبر؟

اگر بخواهیم این موضوع را به‌طور دقیق بررسی کنیم به این نتیجه می‌رسیم که رهبر و نوازنده لازم و ملزوم یکدیگر هستند. مثلا وقتی یک کلاس دانشگاهی تشکیل می‌شود، اگر معلمی نتواند آن کلاس را کنترل کند مشکلات بسیاری به وجود می‌آید که این موضوع مانند رابطه رهبر و نوازندگان یک ارکستر است. به‌طور کلی ارکستر یک خانواده است که احتیاج به یک رهبر دارد تا بتواند نظم را در ارکستر برقرار کند. به نظر من ارکستر مانند خانواده‌ای است که به یک بزرگ‌تر نیاز دارد تا آن خانواده را راهنمایی کند. به‌طور کلی چه نوازندگان و چه رهبر اگر در ارکستر خبره و کاربلد نباشند، ارکستر دچار هرج و مرج می‌شود. در نتیجه باید رهبری وجود داشته باشد تا به وجود آورنده نظم و انضباط باشد و آنچه را که می‌داند به وسیله ارکستر اجرا کند. تمامی کارشناسان به این معتقد هستند که رهبر نقش اول را در یک ارکستر دارد و راهنمای گروه است که اگر تزلزلی در رهبری آن فرد به وجود آید، خانواده او که همان ارکستر است از بین می رود. به نظر من رهبر و نوازندگان با هم یک گروه را تشکیل می‌دهند و مکمل یکدیگر هستند. در کنار رهبر، نوازندگان ارکستر نیز باید هنرمندانی قابل باشند و به بلوغ نوازندگی رسیده باشند تا کارهایی را که رهبر از آنها می‌خواهد، به درستی انجام دهند. کار نوازندگان و رهبر جدا از هم نیست، یعنی اینکه نمی‌توانیم بگوییم در یک ارکستر فقط رهبر مهم است.

وضعیت آموزش موسیقی را چطور ارزیابی می‌کنید؟

من چند سالی است که خودم را در عرصه موسیقی بازنشسته کرده‌ام. به همین دلیل فقط به تدریس موسیقی می‌پردازم. به نظر من وضعیت آموزش موسیقی متعادل است یعنی این‌که نسبت به چند سال گذشته اوضاع بهتری پیدا کرده است. به‌طور کلی کلاس‌های خوبی برای علاقه‌مندان موسیقی برگزار می‌شود و تا جایی که من شاهد هستم، درخواست متقاضیان برای فراگرفتن موسیقی نیز بیشتر از سال‌های قبل است. .همچنین در زمینه آموزش، اساتید حرفه‌ای در این حوزه فعالیت می‌کنند که این افراد برای هنرجویان خود واقعا دل می‌سوزانند البته استادانی نیز وجود دارند که فقط دارای اسم هستند زیرا بعضی از نوازنده‌ها بعد از دو سال آموزش احساس می‌کنند که می‌توانند به هنرجویان تدریس کنند به همین دلیل چند سالی است که شاهد این هستیم که بعضی از هنرجویان ما به وسیله این اساتید به اصطلاح حرفه‌ای از مسیر اصلی دور می‌شوند و این موضوع باعث نگرانی در حوزه آموزش موسیقی شده است و امیدوارم این مشکل به زودی حل شود در غیر این صورت شاهد اتفاقات بدی در زمینه آموزش موسیقی خواهیم شد.

...

سیاوش ظهیرالدینی نوازنده ویولن و ویولن‌آلتو (ویولا) و موسیقیدان ایرانی است. او به خاطر چند دهه فعالیت‌های هنری، به عنوان برجسته‌ترین نوازنده کلاسیک مورد تقدیر قرار گرفته‌ است. سیاوش ظهیرالدینی در سال ۱۳۲۸ در تهران، در خانواده‌ای هنرمند به دنیا آمد. وی در رشته موسیقی تحصیل کرد و لیسانس موسیقی و درجه یک هنری کسب کرد. اولین استاد وی استاد خجائیان بود که از دیگر اساتید ایشان می‌توان حشمت سنجری، والودیا تارخانیان و صفاریان را نام برد.

او چند دهه به عنوان نوازنده اول ویولن‌آلتو در ارکستر سمفونیک تهران فعالیت داشته و در اجرای کنسرت‌های متعدد داخلی و خارجی به عنوان سولیست و هم‌نواز حضور داشته‌ و در اجرای موسیقی ارکستر و موسیقی فیلم بیش از 35 سال سابقه دارد.


غزاله سعادتی

ارسال به دوستان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: